Kupując ETF, wybierasz nie tylko fundusz, ale też rodzaj zlecenia. Najczęściej masz do wyboru zlecenie z limitem ceny albo zlecenie bez limitu, nazywane PKC (po każdej cenie) lub market. Różnica wydaje się techniczna, ale wpływa na cenę zakupu, szczególnie przy mniej płynnych funduszach i na początku sesji.
Najkrócej: zlecenie z limitem mówi brokerowi "kup, ale nie drożej niż X". Zlecenie PKC mówi "kup teraz, po cenie, jaka jest dostępna". Przy ETF-ach limit zwykle daje większą kontrolę nad ceną kosztem ryzyka, że transakcja nie dojdzie do skutku.
Jak działa zlecenie z limitem ceny?
Zlecenie z limitem ustala maksymalną cenę, jaką zapłacisz przy zakupie, albo minimalną, jaką przyjmiesz przy sprzedaży. Jeśli ustawisz limit kupna na 100 zł, zlecenie zostanie zrealizowane po 100 zł lub taniej. Nigdy drożej.
Jeśli w arkuszu zleceń nie ma sprzedających po Twojej cenie lub niższej, zlecenie czeka. Może zostać zrealizowane później, częściowo albo wcale. Wszystko zależy od ruchu ceny i od tego, jak długo zlecenie jest ważne.
Limit nie jest prognozą. To granica, której nie chcesz przekroczyć.
Czym jest zlecenie PKC lub market?
Zlecenie bez limitu kupuje po najlepszej dostępnej cenie w chwili realizacji. Jeśli najlepsza oferta sprzedaży jest mała, Twoje zlecenie może "zjeść" kilka poziomów cenowych. Wtedy średnia cena zakupu jest wyższa, niż wynikało z ostatniego kursu.
Przy bardzo płynnym ETF-ie i spokojnej sesji różnica może być niewielka. Przy funduszu z małymi obrotami, szerokim spreadem albo w chwili otwarcia rynku zlecenie bez limitu może wypaść wyraźnie drożej. Nazewnictwo i dostępne typy zleceń różnią się między brokerami, więc sprawdź, jak nazywa je Twoja platforma.
| Kryterium | Zlecenie z limitem | Zlecenie PKC / market |
|---|---|---|
| Kontrola ceny | Pełna. Nie zapłacisz więcej niż limit. | Brak. Płacisz cenę dostępną w chwili realizacji. |
| Pewność realizacji | Brak. Zlecenie może nie dojść do skutku. | Wysoka, o ile w arkuszu są oferty. |
| Ryzyko przy niskiej płynności | Niższe. Limit chroni przed skokiem ceny. | Wyższe. Możesz kupić po kilku gorszych poziomach. |
| Kiedy rozważyć | Większość zakupów ETF-ów, szczególnie poza najbardziej płynnymi godzinami. | Gdy realizacja jest ważniejsza niż cena i rynek jest bardzo płynny. |
Jak ustawić limit w praktyce?
Zanim złożysz zlecenie, spójrz na najlepszą ofertę kupna i sprzedaży. Różnica między nimi to spread. Więcej o tym, skąd się bierze i jak go czytać, znajdziesz w tekście spread ETF: co to jest.
Prosty sposób na ustawienie limitu:
- Sprawdź najlepszą ofertę sprzedaży (ask).
- Ustaw limit na poziomie tej oferty albo minimalnie powyżej, jeśli zależy Ci na szybkiej realizacji.
- Jeśli nie spieszysz się, ustaw limit nieco niżej i poczekaj.
- Sprawdź, ile jednostek jest dostępnych po danej cenie. Duże zlecenie może wymagać kilku poziomów.
Hipotetyczny przykład: ETF ma ofertę kupna 99,80 zł i ofertę sprzedaży 100,20 zł. Limit 100,20 zł da szansę na szybką realizację. Limit 100,00 zł może zostać zrealizowany później albo wcale. Zlecenie PKC przy płytkim arkuszu może kupić część jednostek po 100,20 zł, a resztę po wyższej cenie.
Ważność zlecenia
Zlecenie z limitem ma termin ważności. Typowe opcje to zlecenie ważne do końca sesji, do określonej daty albo do odwołania. Dokładne warianty i maksymalny okres ważności zależą od brokera i giełdy.
Na co uważać:
- zlecenie ważne do odwołania może zostać zrealizowane po tygodniach, gdy już o nim zapomnisz,
- jeśli w międzyczasie fundusz wypłaci dystrybucję, kurs może się zmienić, a Twój limit przestanie odpowiadać sytuacji,
- część brokerów anuluje zlecenia po zdarzeniach korporacyjnych, więc sprawdź status zleceń na koncie.
Dobra praktyka: przy pierwszych zakupach wybieraj ważność do końca sesji. Jeśli zlecenie nie dojdzie do skutku, następnego dnia zdecydujesz od nowa.
Kiedy zlecenie nie dojdzie do skutku?
Najczęstsze powody:
- cena nie spadła do limitu i w arkuszu nie było sprzedających po Twojej cenie,
- zrealizowano tylko część zlecenia, bo po Twojej cenie było mniej jednostek, niż chciałeś kupić,
- limit jest zbyt odległy od rynku, a niektóre giełdy lub brokerzy mogą odrzucać zlecenia z ceną daleko od bieżących notowań,
- zlecenie wygasło razem z końcem sesji lub ustalonego terminu,
- brak środków lub błąd waluty, na przykład zlecenie w EUR bez wystarczającego salda.
Niezrealizowane zlecenie nie jest stratą. To informacja, że rynek nie zaoferował ceny, którą zaakceptowałeś.
Godziny sesji i spread na otwarciu
ETF-y notowane są w godzinach sesji danej giełdy. Sprawdź je na stronie giełdy lub w platformie brokera, bo różnią się między rynkami. Jeśli kupujesz ETF notowany za granicą, uwzględnij różnicę czasu.
Na początku sesji spread bywa szerszy. Animatorzy rynku, czyli podmioty wystawiające oferty kupna i sprzedaży ETF-u, potrzebują czasu na ustalenie cen na podstawie wycen aktywów funduszu. Podobnie bywa tuż przed zamknięciem albo gdy rynek bazowy, na przykład giełda w USA, jest jeszcze zamknięty.
Praktyczna zasada: unikaj zleceń bez limitu w pierwszych minutach sesji. Jeśli możesz, kupuj wtedy, gdy rynek ETF-u i rynki jego aktywów są otwarte jednocześnie. Szczegółową ścieżkę zakupu opisuje tekst jak kupić ETF dywidendowy krok po kroku.
Broker i typy zleceń
Dostępne typy zleceń, ich nazwy, ważność i koszty zależą od brokera. Przed pierwszym zakupem sprawdź, czy platforma pozwala ustawić limit, jakie terminy ważności oferuje, czy pobiera opłatę za zlecenie niezrealizowane lub zmodyfikowane i czy pokazuje arkusz zleceń.
Jeśli dopiero porównujesz rachunki pod ETF-y, przejdź przez checklistę brokera do dywidend. Jedną z opcji do sprawdzenia może być DEGIRO dla inwestora dywidendowego. To link polecający; autor Dywidenciarza może otrzymać wynagrodzenie zgodnie z warunkami programu.
Nie oznacza to, że DEGIRO jest najlepsze dla każdego. Porównaj typy zleceń, koszty i dostęp do rynków, na których notowany jest Twój ETF.
Brokerzy
Porównaj rachunek pod zakup ETF-ów
Checklista brokera
Porównaj rynki, waluty, koszty, IKE/IKZE i wygodę obsługi zanim otworzysz rachunek.
CHECKLISTANastępne kroki
- Sprawdź w platformie brokera, jakie typy zleceń i terminy ważności są dostępne.
- Przed zakupem obejrzyj spread i głębokość arkusza zleceń dla wybranego ETF-u.
- Ustaw limit na poziomie najlepszej oferty sprzedaży lub nieco niżej, jeśli możesz poczekać.
- Unikaj zleceń bez limitu na otwarciu sesji i przy niskiej płynności.
- Policz, ile może dać planowana kwota, w szybkim kalkulatorze dywidend.
Podsumowanie
- Zlecenie z limitem chroni cenę, ale nie gwarantuje realizacji.
- Zlecenie PKC lub market gwarantuje realizację przy dostępnych ofertach, ale nie chroni ceny.
- Przy ETF-ach o niższej płynności i na otwarciu sesji spread bywa szerszy, więc limit ma większe znaczenie.
- Ważność zlecenia wybieraj świadomie i kontroluj zlecenia ważne do odwołania.
- Typy zleceń, nazwy i koszty sprawdź u swojego brokera przed pierwszym zakupem.
