Stopa dywidendy podana w serwisie giełdowym to kwota brutto. Na Twój rachunek trafia mniej. Część zabierają podatki, część broker, część kursy walut. Każdy z tych kosztów osobno wygląda niewinnie, ale razem potrafią zmniejszyć roczny dochód o jedną czwartą. Ten tekst zbiera je w jednym miejscu i pokazuje na przykładzie, ile zostaje z dywidend z portfela 50 000 zł.
Najkrócej: dochód z dywidend pomniejszają koszty transakcyjne (prowizja, prowizja minimalna, spread), koszty walutowe, opłaty stałe (rachunek, przechowywanie, obsługa wypłat), TER w ETF-ach oraz podatki. W przykładzie poniżej z 2 000 zł dywidend brutto zostaje około 1 509 zł. Największą pozycją jest podatek, ale drobne opłaty też sumują się do ponad 100 zł rocznie.
Koszty transakcyjne: prowizja, minimum i spread
Za każdy zakup i każdą sprzedaż płacisz prowizję. Zwykle to procent od wartości zlecenia, ale z dolnym limitem w złotych, czyli prowizją minimalną. Przy małych zakupach to właśnie minimum decyduje o koszcie. Zakup za 200 zł przy prowizji 5 zł kosztuje 2,5% kwoty. Szczegóły i tabelę znajdziesz w tekście o prowizji minimalnej przy małych zakupach.
Drugi koszt transakcyjny nie pojawia się na potwierdzeniu zlecenia. To spread, czyli różnica między najlepszą ceną kupna i sprzedaży. Kupujesz trochę drożej, niż wynosi "środek" rynku, a sprzedajesz trochę taniej. Przy płynnych instrumentach spread jest mały, przy mało płynnych spółkach i ETF-ach bywa wyraźny. Więcej o tym w artykule o spreadzie ETF-u.
Koszty transakcyjne nie zmniejszają samej wypłaty dywidendy. Zmniejszają jednak kapitał, który na tę dywidendę pracuje. Dlatego liczą się tak samo jak opłaty pobierane od wypłat.
Koszty walutowe
Jeśli kupujesz akcje lub ETF-y notowane w obcej walucie, przewalutowanie pojawia się dwa razy:
- przy zakupie, gdy zamieniasz złotówki na walutę instrumentu,
- przy wypłacie dywidendy, gdy broker zamienia dywidendę z powrotem na złotówki.
Koszt przewalutowania to zwykle marża w kursie albo osobna opłata procentowa. Część brokerów pozwala trzymać środki w walucie i nie przewalutowywać każdej wypłaty. Opisuje to tekst o koncie walutowym u brokera.
Opłaty stałe i koszty ukryte
Poza transakcjami mogą pojawić się opłaty, które płacisz niezależnie od tego, czy coś kupujesz.
- Opłata za prowadzenie rachunku. Miesięczna lub roczna, czasem znoszona po spełnieniu warunków.
- Opłata za przechowywanie papierów. Zwykle procent od wartości aktywów lub stała kwota za rynek.
- Opłata za brak aktywności. Pobierana, gdy przez dłuższy czas nie składasz zleceń.
- Opłata za obsługę dywidend. Niektórzy brokerzy pobierają stałą kwotę lub procent od każdej wypłaty, zwłaszcza z rynków zagranicznych. Przy małych wypłatach może to być odczuwalne.
- Opłata za dostęp do rynku lub notowań. Bywa naliczana za korzystanie z danej giełdy.
Osobną kategorią jest TER, czyli roczny wskaźnik kosztów funduszu. Dotyczy ETF-ów. Nie widzisz go na wyciągu, bo fundusz pobiera go z aktywów na bieżąco. Wypłata z ETF-u dystrybuującego jest już pomniejszona o te koszty. Przy ETF-ie za 20 000 zł i TER 0,20% to około 40 zł rocznie. Więcej w tekście o TER ETF-u.
Podatki: u źródła i w Polsce
Podatek to zwykle największa pozycja na liście. Od dywidend w Polsce co do zasady obowiązuje podatek 19%. Przy polskich spółkach na rachunku maklerskim pobiera go zazwyczaj płatnik przy wypłacie.
Przy dywidendach zagranicznych dochodzi podatek u źródła, czyli podatek pobierany w kraju spółki, zanim pieniądze do Ciebie dotrą. Jego wysokość zależy od kraju, umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania i złożonych dokumentów. W uproszczeniu podatek zapłacony za granicą może pomniejszyć polski podatek, ale zasady rozliczenia zależą od sytuacji. Sprawdź aktualne przepisy, a przy wątpliwościach skonsultuj się z doradcą podatkowym. Przykład dla rynku amerykańskiego opisuje tekst o W-8BEN i podatku u źródła.
Tarcie podatkowe to nie tylko stawka. To także sytuacje, w których za granicą pobrano więcej, niż da się odliczyć w Polsce, oraz czas i papierologia przy rozliczeniu.
Przykład: portfel 50 000 zł od brutto do netto
Załóżmy hipotetyczny portfel:
- 30 000 zł w polskich spółkach dywidendowych ze stopą dywidendy 4% brutto, czyli 1 200 zł,
- 20 000 zł w zagranicznych spółkach notowanych w dolarach, też 4% brutto, czyli 800 zł.
Razem 2 000 zł dywidend brutto w roku. Pozostałe założenia, wszystkie hipotetyczne:
- podatek u źródła od dywidend zagranicznych 15%, a w Polsce dopłata do łącznie 19% (uproszczenie),
- przewalutowanie 0,5% przy wypłatach i przy zakupach,
- 8 wypłat zagranicznych w roku, opłata 1 zł za każdą,
- opłata za rachunek 4 zł miesięcznie, czyli 48 zł rocznie,
- 6 zakupów po 1 000 zł w roku, prowizja 5 zł za każdy, spread 0,2%,
- 2 z tych zakupów (2 000 zł) na rynku zagranicznym.
| Pozycja | Jak liczona | Koszt | Zostaje |
|---|---|---|---|
| Dywidendy brutto | 1 200 zł + 800 zł | - | 2 000,00 zł |
| Podatek u źródła | 15% × 800 zł | 120,00 zł | 1 880,00 zł |
| Podatek w Polsce | 19% × 1 200 zł + 4% × 800 zł | 260,00 zł | 1 620,00 zł |
| Przewalutowanie wypłat | 0,5% × 680 zł | 3,40 zł | 1 616,60 zł |
| Obsługa dywidend | 8 × 1 zł | 8,00 zł | 1 608,60 zł |
| Opłata za rachunek | 12 × 4 zł | 48,00 zł | 1 560,60 zł |
| Prowizje | 6 × 5 zł | 30,00 zł | 1 530,60 zł |
| Spread | 0,2% × 6 000 zł | 12,00 zł | 1 518,60 zł |
| Przewalutowanie zakupów | 0,5% × 2 000 zł | 10,00 zł | 1 508,60 zł |
Z 2 000 zł brutto zostaje 1 508,60 zł, czyli około 75%. Stopa dywidendy 4% brutto zamienia się w około 3,02% netto liczone od 50 000 zł.
Podatki to 380 zł, czyli 19% kwoty brutto. Pozostałe koszty to 111,40 zł, około 5,6% dywidend brutto. Na podatki masz mały wpływ. Na resztę już tak: liczba zakupów, wybór brokera i sposób przewalutowania zmieniają tę kwotę.
Gdyby część zagraniczna była ETF-em z TER 0,20%, doszłoby jeszcze około 40 zł kosztu ukrytego w wycenie funduszu. Własny wynik netto policzysz według schematu z tekstu jak policzyć dochód netto z dywidend.
Lista kontrolna kosztów
Przed wyborem brokera lub instrumentu przejdź przez tę listę i zapisz liczby dla swoich kwot:
- prowizja procentowa i prowizja minimalna na rynkach, z których korzystasz,
- typowy spread instrumentów, które chcesz kupować,
- koszt przewalutowania i możliwość trzymania środków w walucie,
- opłata za rachunek, przechowywanie i brak aktywności,
- opłata za obsługę dywidend i dostęp do rynku,
- TER każdego ETF-u w portfelu,
- podatek u źródła w krajach spółek i dokumenty, które mogą go obniżyć.
Jeżeli porównujesz rachunki, zacznij od checklisty brokera do dywidend. Jedną z opcji do sprawdzenia może być DEGIRO dla inwestora dywidendowego. To link polecający; autor Dywidenciarza może otrzymać wynagrodzenie zgodnie z warunkami programu.
Nie oznacza to, że DEGIRO jest najlepsze dla każdego. Porównaj prowizje, koszty walutowe, opłaty za obsługę dywidend i dostępność instrumentów dla swoich kwot.
Brokerzy
Porównaj pełne koszty rachunku dla swojego portfela
Checklista brokera
Porównaj rynki, waluty, koszty, IKE/IKZE i wygodę obsługi zanim otworzysz rachunek.
CHECKLISTANastępne kroki
- Wypisz wszystkie opłaty z tabeli opłat swojego brokera według listy kontrolnej powyżej.
- Policz, ile zakupów robisz w roku, i sprawdź, czy nie płacisz głównie prowizji minimalnych. Pomoże tekst o prowizji minimalnej.
- Sprawdź TER swoich ETF-ów według tekstu TER ETF: co to jest.
- Przelicz swój dochód z dywidend na netto według artykułu jak policzyć dochód netto z dywidend.
- Porównaj scenariusze w kalkulatorze portfela dywidendowego.
Podsumowanie
- Stopa dywidendy brutto to nie to, co trafia na rachunek.
- Koszty dzielą się na transakcyjne, walutowe, stałe, ukryte w ETF-ach i podatkowe.
- Podatek jest zwykle największą pozycją, a w Polsce co do zasady wynosi 19%.
- Drobne opłaty sumują się. W przykładzie dały ponad 100 zł rocznie przy portfelu 50 000 zł.
- Wszystkie stawki sprawdzaj w aktualnej tabeli opłat brokera i w aktualnych przepisach.
